Fraude in tijden van automatisering: nuttige tips voor veiligere betalingen

Tijdens ons recente webinar bogen we ons over een heel concrete vraag: wat kunnen Belgische organisaties vandaag realistisch doen om zich tegen fraude te beschermen?

Want het risico is reëel:

• 55% van de Belgen kreeg vorig jaar te maken met phishing

• Bijna 1 op de 10 werd er rechtstreeks door getroffen

• Voor €364 miljoen aan fraude gemeld in 2024, binnen ons ecosysteem. Niet elk geval wordt gerapporteerd, dus ligt de werkelijke impact vermoedelijk nog een stuk hoger.

Hoe evolueert betalingsfraude?

Naarmate betalingen verder automatiseren, verschuift fraude mee. Criminelen richten zich steeds vaker op de vertrouwde processen rond betalingen en proberen die in hun voordeel te manipuleren.

Zoals tijdens het webinar werd toegelicht:

Tijdens de sessie maakten drie concrete scenario’s duidelijk hoe fraudetactieken evolueren:

1. Factuurfraude 2.0: het proces rond leverancierswijzigingen als doelwit
   Fraudeurs beperken zich niet langer tot het aanpassen van een IBAN op een factuur. Ze richten zich steeds vaker op het wijzigingsproces zelf, o.a. via nepbedrijven of gespoofde leveranciers e-maildomeinen. VoP-checks kunnen daarbij zelfs een vals gevoel van veiligheid geven.

2. Peppol-hijacking: misbruik van vertrouwde e-invoicingkanalen
   E-facturatienetwerken zoals Peppol verkleinen het risico op e-mailfraude, maar het vertrouwen in het kanaal kan ook leiden tot minder waakzaamheid. Lookalike-bedrijven registreren zich of bestaande Peppol-ID’s worden gekaapt. Fraudeurs kunnen zo op grote schaal valse facturen te versturen via een vertrouwd kanaal.

3. Salarisfraude: manipulatie van HR- en payrollprocessen
   Criminelen doen zich voor als medewerkers en vragen via HR om een wijziging van hun bankrekeningnummer. Als zulke wijzigingen te gemakkelijk worden doorgevoerd, zonder bijkomende check, kunnen lonen worden uitbetaald aan de foute persoon.
   Lees meer in onze blog over phishing bij loonbetalingen

Hoe bescherm je betalingen concreet tegen fraude?

Een doeltreffende aanpak vraagt een combinatie van alertheid, sterke interne processen en slim gebruik van technologie:

✔️ Bewustwording en opleiding
Medewerkers blijven de eerste verdedigingslinie. Een kritische mindset blijft dus essentieel. Een cultuur waarin mensen zich comfortabel voelen om afwijkende of verdachte verzoeken in vraag te stellen, kan heel wat incidenten voorkomen.

✔️ Controle van leveranciers
Duidelijke procedures rond de onboarding van nieuwe leveranciers en het valideren van wijzigingen aan bankrekeningnummers verlagen het risico aanzienlijk. Hoe sneller afwijkingen worden opgemerkt, hoe kleiner de impact.

✔️ Slimme automatisering, zoals invoice screening
Automatisering helpt om manuele fouten te beperken en afwijkende patronen sneller op te sporen. Zeker wanneer betaalvolumes toenemen, zorgt automatisering voor efficiëntie en controle. Technologieën zoals geautomatiseerde invoice screening helpen organisaties om risico’s vroeger in het betaalproces te detecteren.

Fraudepreventie vraagt blijvende aandacht en samenwerking

Fraudeurs blijven innoveren. Daarom is fraudepreventie nooit een eenmalige oefening, maar vraag het om blijvende aandacht, regelmatige evaluatie van controles en een voortdurende aanpassing aan nieuwe technieken die criminelen gebruiken.

Het goede nieuws is dat bedrijven er niet alleen voor staan. Collectieve initiatieven zoals Safeonweb en de Belgian Anti-Phishing Shield (BAPS) blokkeren vandaag al miljoenen klikken naar verdachte websites.

Ook de Belgian Anti-Fraud Coordination Board benadrukt het belang van samenwerking. Dit overlegorgaan brengt experten uit verschillende sectoren samen om kennis te delen, inzichten te bundelen en de anti-fraude aanpak te versterken. Remy Knecht, Head of Anti-Fraud Services bij Isabel, is lid:

Hetzelfde principe geldt ook binnen bedrijven. Fraude voorkomen is vandaag niet langer een verantwoordelijkheid van finance alleen. HR-teams spelen bijvoorbeeld een belangrijke rol in het voorkomen van salarisfraude, terwijl andere afdelingen weer andere signalen kunnen oppikken.

Door ervaringen te delen, processen te versterken en op de hoogte te blijven van nieuwe fraudetechnieken, beschermen organisaties niet alleen zichzelf, maar dragen ze ook bij aan een veerkrachtiger financieel ecosysteem.